Thuế quan đối với cần cẩu container của Mỹ và Trung Quốc tăng vọt lên 270%: Đòn giáng mạnh và hậu quả toàn cầu

Thuế quan đối với cần cẩu container của Mỹ và Trung Quốc đã chính thức được đẩy lên mức kỷ lục, lên tới 270%, trong bước leo thang mới nhất của cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Quyết định này, được Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố vào cuối thứ Sáu, không chỉ nhắm vào cần cẩu mà còn các mặt hàng chủ chốt khác trong ngành vận tải biển, hứa hẹn sẽ tạo ra những cú sốc sâu sắc cho chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cơn bão leo thang của thuế quan đối với cần cẩu container của Hoa Kỳ và Trung Quốc

Động thái này là hậu quả trực tiếp của những đợt leo thang liên tiếp trong cuộc chiến thương mại giữa Washington và Bắc Kinh. Cụ thể:

• Nguyên nhân trực tiếp: Tổng thống Donald Trump đã trả đũa sau khi Trung Quốc công bố lệnh kiểm soát xuất khẩu mới đối với khoáng sản đất hiếm – một nguyên liệu thô chiến lược.

• Hành động của Hoa Kỳ: Trump áp thuế 100% đối với tất cả hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 11.

• Các biện pháp hàng hải cụ thể: Để ứng phó, USTR đã công bố mức thuế cần cẩu container cực cao của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc, có hiệu lực từ ngày 9 tháng 11.

Mức thuế quan “khổng lồ” cụ thể được áp dụng

Biểu thuế mới của cần cẩu container Trung Quốc tại Hoa Kỳ được áp dụng như sau:

1. Cẩu tàu-bờ: Mức thuế suất 100%.

2. Cẩu trục bánh lốp: Mức thuế suất 150%.

Đáng chú ý, đây là những mức thuế bổ sung được áp dụng trên mức thuế hiện hành. Theo phân tích từ công ty luật White & Case, khi cộng thêm mức thuế 25% trước đó và các khoản phí trả đũa khác, tổng mức thuế cần cẩu container của Mỹ đối với Trung Quốc có thể lên tới mức đáng kinh ngạc **125% đến 270%.

Tại sao Hoa Kỳ nhắm mục tiêu vào cần cẩu container?

Việc Hoa Kỳ tập trung vào cần cẩu container không phải là ngẫu nhiên. Đây là một đòn tấn công có chủ đích vào “xương sống” của ngành vận tải biển toàn cầu, một lĩnh vực mà Trung Quốc hiện đang nắm giữ vị thế thống lĩnh.

• Sự thống trị của Trung Quốc: Trung Quốc hiện nắm giữ 65% đến 70% thị phần sản xuất cần cẩu container toàn cầu. Tại thị trường Mỹ, con số này thậm chí còn áp đảo hơn, đạt 80%, chủ yếu thông qua nhà sản xuất ZPMC.

• Mối quan ngại về an ninh quốc gia: Ngoài lý do thương mại công bằng, Hoa Kỳ còn viện dẫn những lo ngại về an ninh quốc gia. Họ lập luận rằng cần cẩu Trung Quốc, với hệ thống điều khiển phức tạp và kết nối mạng, có thể trở thành “ngựa thành Troy” cho các hoạt động gián điệp hoặc phá hoại.

• Phục hồi ngành đóng tàu của Mỹ: Mục tiêu dài hạn được USTR nêu rõ là thúc đẩy và phục hồi ngành đóng tàu và sản xuất thiết bị cảng trong nước, vốn đã suy giảm trong nhiều thập kỷ.Revitalizing American Shipbuilding: A long-term goal, clearly stated by the USTR, is to promote and revitalize the domestic shipbuilding and port equipment manufacturing industry, which has declined for decades.

Với giá của mỗi cần cẩu container cỡ lớn có khả năng phục vụ những con tàu lớn nhất dao động từ 14 đến 20 triệu đô la, việc áp dụng mức thuế 270% có nghĩa là chi phí nhập khẩu có thể tăng gần gấp bốn lần, gây ra cú sốc chi phí lớn.

Hiệu ứng lan tỏa đến vận tải biển và hậu cần

Hậu quả của việc tăng thuế quan đối với cần cẩu container của Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ không dừng lại ở biên giới Hoa Kỳ.

1. Dành cho các cảng và hãng tàu Hoa Kỳ

• Chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng tăng vọt: Các cảng biển Hoa Kỳ có kế hoạch nâng cấp hoặc mua cần cẩu mới sẽ phải đối mặt với bài toán chi phí khổng lồ. Họ có hai lựa chọn: chấp nhận khoản thanh toán khổng lồ hoặc tìm kiếm các nhà cung cấp thay thế từ Hàn Quốc, Nhật Bản hoặc châu Âu – nơi giá cả cao hơn đáng kể so với Trung Quốc.

• Sự trì trệ hoạt động: Sự chậm trễ trong việc trang bị cần cẩu mới có thể làm giảm khả năng xử lý tàu container lớn của các cảng Hoa Kỳ, gây ra tình trạng tắc nghẽn và chậm trễ trong chuỗi cung ứng.

• Chi phí cuối cùng sẽ được chuyển xuống: Các hãng vận chuyển và người tiêu dùng cuối cùng sẽ phải gánh chịu những chi phí tăng thêm này thông qua phụ phí và giá hàng hóa cao hơn.

2. Dành cho thị trường toàn cầu

• Căng thẳng thương mại leo thang: Động thái này cho thấy cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung không hề hạ nhiệt mà đang mở rộng sang các lĩnh vực chiến lược và công nghệ cao.

• Tái cấu trúc chuỗi cung ứng: Các quốc gia và tập đoàn đa quốc gia sẽ buộc phải đẩy nhanh kế hoạch “giảm thiểu rủi ro” hoặc chuyển hoạt động sản xuất ra khỏi Trung Quốc (Trung Quốc +1), đẩy nhanh xu hướng phi toàn cầu hóa.

• Cơ hội cho các nhà sản xuất khác: Các nhà sản xuất cần cẩu từ Hàn Quốc (Doosan, Hyundai), Nhật Bản (Mitsui, IHI) hoặc Châu Âu có cơ hội tăng thị phần tại Hoa Kỳ.

Các biện pháp trả đũa và điều chỉnh liên quan

Ngoài thuế quan đối với cần cẩu container của Hoa Kỳ và Trung Quốc, USTR còn công bố một loạt các biện pháp khác:

• Khung gầm liên vận: Thuế suất 100% áp dụng cho khung gầm do Trung Quốc sản xuất. Cộng với thuế chống bán phá giá và thuế đối kháng hiện hành (188,05% và 44,32%), tổng mức thuế cũng vượt quá 330%.

• Phí cho xe chở hàng: Phí 46 đô la cho mỗi tấn ròng đối với xe chở hàng do nước ngoài sản xuất cập cảng Hoa Kỳ, thay thế cho mức phí 150 đô la cho mỗi xe theo kế hoạch trước đó.

• Điều khoản miễn trừ: Loại bỏ điều khoản cho phép đình chỉ giấy phép xuất khẩu LNG liên quan đến việc sử dụng tàu do nước ngoài đóng và bổ sung miễn phí cho tàu chở etan và LPG theo hợp đồng thuê dài hạn.

Về phần mình, Trung Quốc cũng đã công bố mức phí trừng phạt đối với các tàu của Hoa Kỳ cập cảng Trung Quốc, cho thấy một chu kỳ trả đũa dường như vô tận.

Dự báo và kết luận

Việc tăng thuế đối với cần cẩu container Mỹ – Trung lên 270% là một bước leo thang đáng kể, biến một cơ sở hạ tầng quan trọng thành tâm điểm của cuộc chiến thương mại. Trong ngắn hạn, ngành logistics toàn cầu sẽ phải đối mặt với bất ổn, chi phí tăng cao và nguy cơ gián đoạn.

Về lâu dài, động thái này sẽ thúc đẩy một sự chuyển dịch địa chính trị và kinh tế sâu sắc hơn. Các quốc gia sẽ ngày càng tìm kiếm sự tự cung tự cấp trong các lĩnh vực then chốt, từ công nghệ đến cơ sở hạ tầng. Các công ty vận tải, hậu cần và xuất nhập khẩu cần nhanh chóng đánh giá lại chiến lược chuỗi cung ứng, xây dựng kế hoạch dự phòng và chuẩn bị cho một môi trường kinh doanh đầy biến động.

Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) tuyên bố thời hạn nộp ý kiến ​​công khai về các đề xuất mới là ngày 12 tháng 11 và việc thanh toán một số khoản phí có thể được hoãn lại đến ngày 10 tháng 12 trong khi chúng được đánh giá.

Nguồn: FreightWaves (bởi Stuart Chirls)